105 Transportbataljon

Algemeen
Eind jaren ’50 begin jaren ’60 werden de vervoerseenheden van het Legerkorps en de nationale sector gereorganiseerd. 112 Transportbataljon (Tbat) werd in 1964 omgenummerd tot 105 Tbat. Het bataljon bestond uit een staf en stafcompagnie en vier lichte transportcompagnieën, te weten 105, 106, 107 en 108 Lichte transportcompagnie (Lttcie). 105 Lttcie werd direct daarna omgenummerd naar 41 Brigade Lttcie en verplaatst naar Duitsland. Eind jaren”60 bestaat 105 Tbat, het enige parate Tbat van 1 LK, uit 49, 52, 106, 107 en 108 Lttcie. 49 Lttcie was afkomstig uit Haarlem van het mobilisabel gestelde 820 Tbat. 52 Lttcie (oob 104 Tgp), eveneens afkomstig van 820 Tbat, maakte alleen deel uit van de oorlogsorganisatie en was gelegerd in Tilburg voor ondersteuning van het Opleidingscentrum Aan- en Afvoertroepen (OCAAT). 1 pel hiervan was gelegerd in Breda voor vervoerssteun aldaar. 107 Lttcie bestond aanvankelijk uit twee parate pelotons; het personeel van het derde peloton was ingezet als rij-instructeur bij de rijschool 1LK en het materieel van dit peloton stond in een mobilisatiecomplex.

In 1981 gaan 829/832 Zware transportcompagnie(Zwtcie) en 52 Lttcie deel uit maken van 105 Tbat. In 1986 werd de organisatie van de transportcompagnieën gewijzigd; enkele lichte transportcompagnieën werden omgevormd tot middel en gemengd zware compagnieën. 110 Middel zwaar transportcompagnie (Mzwtcie) en 112 Gemengd zwaar transportcompagnie(Gemzwtcie) in Nunspeet op de Generaal Winkelmankazerne en 111 Gemzwtcie in Grave op de Generaal De Bons kazerne.  Het bataljon voerde het volledige commando over de eenheid.

Het bataljon is in 1995 opgeheven; delen van de eenheid zijn toen opgenomen in 100- en 200 Bevoorradings- & Transport bataljon(B&Tbat). Bij 100 B&Tbat werden 110 Boscie, 150 Gemcie en 160 Zwtcie ingedeeld. Bij 200 B&Tbat werden 43 Bevocie, 108 Lttcie en 112 Gemzwtcie ingedeeld. Later in 1995 wordt 108 Lttcie omgenummerd naar 230 Mzwtcie, 112 Gemzwtcie naar 210 Boscie en 43 Bevocie naar 280 Muncie.

Organisatie
Het commando over het bataljon werd gevoerd door een luitenant-kolonel bijgestaan door een staf; de stafcompagnie zorgde voor de interne verzorging van de bataljonsstaf.

De lichte transportcompagnieën waren identiek van opbouw. Een stafpeloton en drie transportpelotons met ieder 20 werkwagens 3 ton en de DAF YA 314+ aanhangwagen 1 ton. Iedere compagnie heeft zo een transportcapaciteit van 240 ton. Met de invoering van de DAF 4440 (1978 – – 1982) werd de 3tonner met aanhangwagen vervangen door de viertonner. De compagniescommandant was een kapitein, de pelotonscommandanten waren vaandrigs (dienstplichtig) of een tweede luitenant (beroeps).

De Mzwtcie bestond uit 3x YAZ pel. De 2 Gemzwtcie waren identiek en bestonden uit: 1 staupel t.b.v. kl V; 1 BTMpel t.b.v. kl III en een Mzwtpel met YAZ 2300. Het staupel en BTMpel hadden ook nog een aantal dichte mun vtgn en diepladers in het pel.

Locatie
105 Tbat was vanaf 1953 (eerst als 112 Tbat) gelegerd op de legerplaats Nunspeet, later omgedoopt tot de Generaal Winkelman Kazerne.

Taakstelling
Het bataljon was belast met het vervoer van personeel en materieel; in oorlogstijd ging het daarbij om de opvoer en de verplaatsing van legerkorpsaanvullingplaats voorraden voor de aanvullingsplaatsbataljons; ook werd ten behoeve van andere eenheden vervoer uitgevoerd. In vredestijd leverde het bataljon vervoersteun in het kader van oefeningen, vervoer van materialen en personeel.

Oefeningen, bijzonder optreden
Bij elke oefening van enig omvang in Nederland of Duitsland waren delen van het transport bataljon betrokken; hetzij voor het vervoer van personeel dan wel van materieel, ofwel ter aanvulling van voertuig tekorten bij een eenheid.

Jarenlang heeft het Tbat een bijzondere transportopdracht gehad die bij toerbeurt door een van de compagnieën werd uitgevoerd. Het betrof een steunverlening aan de Honest John eenheid in Havelte. Week in week uit, op 24-uurs basis stonden 10 voertuigen oorlogsinzetgereed bij het compagniesgebouw van de bij toerbeurt aangewezen parate compagnieën, voorzien van een rode driehoek ten teken dat bij het uitrijden de wacht bij de poort ogenblikkelijk en onbelemmerd doorgang moest verlenen. Het personeel was als groep geconsigneerd op de legeringskamer. De chauffeurs moesten na alarmering binnen 30 minuten aanwezig zijn op een veldlocatie in de omgeving van Havelte. De “Hypers” werden ze genoemd. Na alarmering van de Hypers volgden korte tijd later de “Supers” zij hadden een iets langere reactietijd (binnen 60 minuten op de veldlocatie aanwezig). De rest van de compagnie volgde zo spoedig mogelijk.

Bij de uitfasering van de Honest John rond 1978 kwam er een einde aan deze bijzondere transportopdracht.

Enkele andere vermeldenswaardig zaken zijn: 108 Lttcie was aangewezen als bijdrage voor VN operaties. In 1974 is de compagnie voor twee maanden uitgezonden geweest naar Sudan voor het uitvoeren van voedseltransporten.

In 1992 besloot de regering tot het leveren van een transportbataljon voor de United Nations Protection Force (UNPROFOR). De VN vredesmacht in Kroatië en Bosnië; vanuit 105 Tbat werden een bataljonsstaf, een stafcompagnie en twee transportcompagnieën geformeerd. Samen met een Belgische transportcompagnie vormde dit het 1(NL/BE) VN Transportbataljon. Het bataljon vervoerde noodhulp goederen ten behoeve van de UNHCR, de vluchtelingen organisatie van de Verenigde Naties. Voor haar baanbrekende optreden heeft het bataljon in 1994 de Mauritsmedaille ontvangen.

Tradities
Echte bataljonstradities waren er niet. Wel heeft een aantal jaren 106 Lttcie als mascotte een tijger geadopteerd uit de dierentuin Emmen. De naam van de tijger was “Harimau.” 107 Lttcie had de stripfiguur “Snoopy” als mascotte.