Publicatie Korps Motordienst 1915-1946

Van paardenkracht naar autotractie

Halverwege de negentiende en aan het begin van de twintigste eeuw vond in de militaire sferen en in het bijzonder voor troepenverplaatsingen en bevoorrading een verandering plaats. Die verandering kenmerkte zich door de overgang van de ‘traditionele’ paardenkrachten naar gemechaniseerde krachten. Troepenverplaatsing met behulp van gemechaniseerde middelen lag in lijn met de, in die periode (de Tweede Industriële Revolutie) halverwege de negentiende eeuw, geldende norm. De Europese landen waren halverwege de negentiende eeuw doende zichzelf te ontwikkelen op het gebied van het toepassen van nieuwe aandrijfkrachten en energiebronnen. De conceptuele modellen van bijvoorbeeld de verbrandingsmotoren waren al enige tijd in gebruik, maar pas vanaf 1885 werd voor het eerst een bruikbare versie toegepast. Vanuit sociaalmaatschappelijke ontwikkelingen gezien begon het idee van motorisering (gebruik van auto’s) al vorm te krijgen, waardoor het niet verwonderlijk is dat met name het Ministerie van Oorlog toetste in hoeverre het wenselijk werd geacht over te gaan naar gemotoriseerde eenheden en het Ministerie daarmee definitief afstand zou nemen van de ‘traditionele’ (paard en wagen) manier van troepenverplaatsingen en bevoorrading in de brede zin.

Deze publicatie wil een beperkt en bescheiden beeld geven van de werkwijze van en de spanningsvelden waarmee het Korps Motordienst (KMD) te maken had. Het KMD, ‘opgericht’ in 1915, is de voorloper van het Regiment Aan- en Afvoertroepen (AAT), één van de twee stamregimenten van ons eigen Regiment Bevoorradings- en Transporttroepen.

Het KMD kent een rommelig bestaan, voornamelijk als mobilisabele eenheid en de meest in het oog springende entiteit in de jaren tussen de twee wereldoorlogen is misschien wel de ‘Depotafdeling van den Motordienst’ (DMD), een voorloper van het latere OCAAT en de diverse militaire rijscholen.

De publicatie pretendeert niet volledig of wetenschappelijk verantwoord te zijn. Voor deze publicatie is echter wel dankbaar gebruik gemaakt van het werk van drs. Herman Roozenbeek van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) en van de heer Kenny Jansen, die als student geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, op verzoek van de Regimentscommandant, in 2017 onderzoek heeft gedaan naar het Korps Motordienst.

Voor het downloaden van de publicatie klik hier:

Nieuw monument KMD AAT 1915-1990

Met het sluiten van de Historische Verzameling van de AAT in Stroe moesten ook alle ornamenten worden verplaatst. Het merendeel van de ornamenten die jaren in weer en wind in de tuin gestaan hadden waren echter in zo’n slechte staat dat deze overgedragen zijn aan de Rekwisieten Commissie KL (RCKL) waar ze ondertussen zijn ontmanteld en vernietigd.

Dit geldt niet voor het unieke (jubileum-)monument van het KMD AAT 1915-1990. Met hulp van de RCKL is dit monument op een grote dieplader succesvol verplaatst naar haar nieuwe locatie in Soesterberg. Tijdens het plaatsen van dit monument is het echter dusdanig beschadigd dat herstel hiervan niet meer mogelijk was.
Zowel de Regimentsleiding als het bestuur van de Historische Collectie B&T was van mening dat dit unieke monument in ere hersteld moest worden en een prominente plaats moest krijgen voor het gebouw van de Historische Collectie B&T.
Onder leiding van de Regimentscommandant en -Adjudant is een ontwerp gemaakt voor herstel van het monument. Door militairen van 102 Constructie Compagnie van 101 Geniebataljon uit Wezep is het monument in de afgelopen maanden opnieuw opgebouwd.
Er staat nu een geheel vernieuwd en zeer mooi monument in de tuin voor de Historische Collectie Bevoorradings- & Transporttroepen in Soesterberg, wederom is een stuk AAT-historie bewaard gebleven voor het nageslacht.

Publicatie 829/832 Zwaar Transport Compagnie

Zwaar transport

Generaties lang een bijzondere klus
uitgevoerd door bijzondere militairen!
NIL NOBIS ABSURDUM

Voorwoord van de schrijver

Eind 2017 werd ik via Geert Peters op de hoogte gebracht van de wens van Henk Kruit om bij de traditionele reünie van 829/832 Zware Transportcompagnie (april 2018) een publicatie over de geschiedenis van een bijzondere transporteenheid aan te bieden aan de reünisten. Als ‘geschiedschrijver’ van het Bureau Geschiedschrijving Bevoorradings- en Transporttroepen heb ik toen mijn diensten aangeboden. Schrijven is een van mijn hobby’s én als oud pelotonscommandant van een klasse III peloton heb ik zeer persoonlijke herinneringen aan de ‘klepperende’ chauffeurs, die mij brandstof in bulk (832) of in jerrycans (829) kwamen brengen tijdens schietseries in Bergen-Hohne of op grote oefeningen zoals INTERACTION in 1977.

Cavaleristen en artilleristen spraken en spreken vaak over vuurkracht en vuursnelheid. Gewone geweerschutters worden wat dat betreft door hen niet als bijzonder gezien. Zo ook spraken en spreken chauffeurs van zwaar transport vaak over motorvermogen en laadvermogen. Gewone chauffeurs worden door hen dan ook niet als bijzonder aangemerkt. Het zijn de mannen, die ooit bij 829/832 hebben gediend, die gerust mogen worden aangemerkt als de ‘ridders van de weg’, die door hun bijzondere vakmanschap in staat waren bijzondere transporten uit te voeren. Het werd tijd om hun geschiedenis en hun vaak persoonlijke verhalen op schrift te stellen. De oud-gedienden van 829/832 Zware Transportcompagnie vormen de primaire doelgroep voor deze publicatie. Toch ben ik van mening dat ook andere leden van het Regiment Bevoorradings- en Transporttroepen de verhalen met veel belangstelling en plezier zullen lezen.
De archieven van Bureau Geschiedschrijving, de Historische Verzameling van het regiment AAT en de vele persoonlijke herinneringen, documenten en foto’s van voormalige leden van 829/832 Zware Transportcompagnie zijn daarvoor als bron gebruikt.

In hoofdstuk 1 wordt kort de geschiedenis beschreven over de periode waarin zwaar transport als bijzondere tak werd ‘geboren’. Hoofdstuk 2 vormt het ‘hart’ van de publicatie. Langs markante momenten in de logistieke geschiedenis wordt op chronologische volgorde aandacht besteed aan de geschiedenis van 829/832 Zware Transportcompagnie. De ‘formele’ beschrijving wordt afgewisseld met persoonlijke herinneringen van kaderleden (beroeps en dienstplichtig) en chauffeurs (TS’ers en dienstplichtigen). Hoofdstuk 3 besteedt aandacht aan de eenheden die na het opheffen van 829/832 Zware Transportcompagnie de taak hebben gekregen het zwaar transport over de weg uit te voeren.

Er is ook een drietal bijlagen toegevoegd. Bijlage 1 is gewijd aan een deel van 829/832 Zware Transportcompagnie zonder wie chauffeurs geen kilometers zouden kunnen maken: de onderhoudsgroep. In bijlage 2 kan de lezer afbeeldingen terugvinden van de voertuigen die bij 829/832 Zware Transportcompagnie in gebruik zijn geweest. In bijlage 3 worden alle kazernes waar 829/832 Zware Transportcompagnie ooit gelegerd is geweest, kort beschreven. Bij de totstandkoming van deze laatste bijlage is met toestemming van de eigenaar gebruik gemaakt van de website www.jeoudekazernenu.nl.

In een naschrift blik ik kort terug op mijn onderzoekswerk.
Als schrijver ben ik in mijn opzet geslaagd als ex-leden van 829/832 Zware Transportcompagnie tijdens het lezen zgn. “aha-Erlebnisse” hebben en na het lezen contact zoeken met voormalige collega’s om allerlei bijzondere verhalen en herinneringen uit te wisselen, die niet in, maar juist vaak ‘tussen’ de regels zijn te lezen. De publicatie is geen volledige en wetenschappelijk verantwoorde studie, maar beoogt de trigger te zijn voor lezers om met elkaar in gesprek te gaan. Als oudgedienden van 829/832 Zware Transportcompagnie besluiten om aan de hand van deze publicatie ook in gesprek te gaan met kennissen en familieleden om over ‘vroeger’ te praten, ben ik extra tevreden.

Lkol bd Piet IJntema

Aangezien het bestand te groot is om het op deze website te publiceren, kunt u deze publicatie gratis afhalen bij de informatiebalie van de Historische Collectie Bevoorradings- & Transporttroepen.

Een sfeerbeeld uit onze rijke historie: Broodnodig

Hoewel velen van ons tijdens het ontbijt en de lunch al enige tijd andere producten nuttigen, blijft brood nog steeds een belangrijk deel uitmaken van de Nederlandse eetcultuur. De Nederlandse militair maakte en maakt daarop geen uitzondering. Zij, die zijn ingezet tijdens missies op allerlei plaatsen in de wereld en daarbij regelmatig administratief zijn ondergebracht bij eenheden van een andere nationaliteit, zullen met mij beamen, dat je na enige tijd de boterham met kaas, pindakaas of hagelslag gaat missen. Eten is emotie. Dat geldt ook voor het eten van het dagelijks brood. Wat velen niet weten, is dat de Nederlandse krijgsmacht in het verleden decennialang het bakken van brood in eigen beheer heeft gedaan.

HCRB&T zoekt met spoed vrijwilligers

WIE ZIJN WIJ?
Defensie is als maatschappelijke instelling verantwoordelijk voor het zorgvuldig omgaan met haar cultureel en historisch erfgoed en heeft de morele plicht dit erfgoed voor de komende generaties te bewaren en voor de huidige toegankelijk te maken. De Historische Collectie Bevoorradings- & Transporttroepen is verantwoordelijk voor het cultureel erfgoed van de voormalige Regimenten Aan- en Afvoertroepen en het Regiment Intendancetroepen en het huidige Regiment Bevoorradings- & Transporttroepen. Van oudsher hebben de historische collecties vooral een interne, educatieve functie voor het personeel in het kader van de traditiehandhaving. Daarnaast kan het ook een externe functie hebben als interface met de maatschappij.

WAT IS ONS DOEL?
De Historische Collectie Bevoorradings- & Transporttroepen heeft als doel bezoekers te informeren over de geschiedenis, de organisatie en werkwijzen van de voormalige Regimenten Aan- en Afvoer Troepen en Intendance en van het nieuwe Regiment Bevoorradings- & Transporttroepen. De expositie toont de bijna driehonderd jaar oude geschiedenis van het Regiment in diverse facetten.

WAT ZOEKEN WIJ?
De Historische Collectie Bevoorradings- & Transporttroepen is op zoek naar gemotiveerde en enthousiaste vrijwil-ligers, die ons huidige team van vrijwilligers komen versterken. Eind 2017 is de Historische Collectie uitgebreid met een multifunctionele ruimte ‘De Palmpit’ welke tevens aangemerkt wordt als Veteranen Ontmoetings Centrum ‘Midden Nederland’. Gezien de uitbreiding van de activiteiten zijn wij met spoed op zoek naar:

VRIJWILLIGERS (m/v)

voor de vrijwilligersfuncties van:
• Rondleiders/gidsen (enige kennis van de Koninklijke Landmacht is gewenst, maar niet noodzakelijk)
• Kantine medewerkers
• Handige mensen voor het uitvoeren van diverse (onderhouds-) werkzaamheden
• Handige mensen voor het uitvoeren van diverse hand- en spandiensten, depotwerkzaamheden enz.
• Mensen met kennis van WORD/EXCEL voor registratie van museumstukken enz.

WIE ZOEKEN WIJ?
Wij zijn op zoek naar enthousiaste en gemotiveerde vrijwilligers voor het rondleiden van (groepen) bezoekers, zowel civiel als militair, het uitvoeren van diverse hand- en spandiensten en (onderhouds-) werkzaamheden, verkoop winkelartikelen, kantine-werkzaamheden, enz. Een militaire achtergrond of uitzendervaring is gewenst, maar niet noodzakelijk. Vrijwilligers uit de regio genieten de voorkeur. Veteranen en/of ex-militairen, ex burger medewerkers enz. van Defensie worden van harte uitgenodigd te solliciteren naar deze vrijwilligersfunctie(s) bij de Historische Collectie Bevoorradings- & Transporttroepen.
Een VOG maakt onderdeel uit van de aannameprocedure.

HOEVEEL TIJD KOST MIJ DAT?
De werkzaamheden worden in principe uitgevoerd tijdens de openingsuren van de Historische Collectie. Op dit moment is de Historische Collectie Bevoorradings- & Transporttroepen elke maandag en woensdag geopend tussen 10.00 en 15.00 uur. Indien er genoeg vrijwilligers zijn zal mogelijk in de (nabije) toekomst de Historische Collectie ook op vrijdag tussen 10.00 en 15.00 uur geopend zijn.
Voor de vrijwilligersfunctie van kantine medewerker zullen de werkzaamheden ook voor dagen/uren buiten deze openingstijden gelden, uiteraard alleen indien er evenementen gepland staan. Dit kan dus zowel in de avonduren zijn, maar kunnen eventueel ook op een zaterdag plaatsvinden.
In overleg met de beheerder en overige vrijwilligers bepaalt uzelf uw beschikbaarheid voor de vrijwilligers-functie(s), het is dus niet noodzakelijk om alle dagen aanwezig te zijn.

VERGOEDINGEN
Voor deze vrijwilligersfuncties worden door de Historische Collectie Bevoorradings- & Transporttroepen geen financiële vergoedingen uitgekeerd. De Historische Collectie is aangemerkt als culturele ANBI-instelling. Dit houdt in dat u cfm. de geldende belastingregels recht heeft op een vrijwilligersvergoeding. De voorwaarden voor deze vrijwilligersvergoeding zijn opgenomen in de statuten en huishoudelijk regelement van de Historische Collectie.

INFORMATIE
Voor informatie over bovengenoemde vrijwilligersfuncties kunt u contact opnemen met de beheerder van de Historische Collectie Bevoorradings- & Transporttroepen, Dhr. J.P.M.G. van de Gender, Telefoon tijdens openings-uren: 033 – 466 20 32, Telefoon buiten openingsuren: 06 – 531 833 67.
U kunt ook een mail, eventueel met CV, sturen naar: info@museumbevoentransport.nl

NLVD in het teken van UNMEE

Zoals al eerder aangegeven, wordt de Nederlandse Veteranendag dit jaar gehouden op 30 juni 2018. Leuk om te weten is dat op deze dag dit jaar extra aandacht wordt gegeven aan de UNMEE missie. Voor deelnemers aan deze missie een reden des te meer om samen met ons deel te nemen aan het defilé. De inschrijving hiervoor kunt u doen op de site van het Veteraneninstituut. We hopen jullie te mogen begroeten op 30 juni in Den Haag.

Een sfeerbeeld uit onze rijke historie: UNIFIL

Veel logistieke collega’s hebben, zeker tijdens hun inzet in voormalig Joegoslavië, daarna Kosovo, Irak, Afghanistan en recentelijk in Mali, aan den lijve ondervonden, dat het langdurig (langer dan een oefening van enkele dagen of weken) bedrijven van logistiek tijdens operationele inzet op flinke afstand van Nederland een flinke uitdaging is. Regelmatig loop je dan tegen grenzen aan en besef je weer dat volharding en improvisatievermogen essentiële eigenschappen zijn voor een logisticus. In dit tweede nummer van de artikelenserie over onze rijke historie besteed ik aandacht aan de eerste ervaringen, die logistieke functionarissen tijdens de vredesmissie in Libanon tijdens hun plaatsing bij UNIFIL (United Nations Interim Force In Lebanon) op dit gebied op hebben gedaan.

Een sfeerbeeld uit onze rijke historie: De Foerier

De term foerier wordt onmiddellijk gelinkt aan het begrijp PSU. De “foef” is de functionaris die jarenlang voor de soldaten, onderofficieren en officieren kleding ‘koopt’, laat wassen en herstellen. Hij is voor PSU de tussenpersoon tussen de individuele militair en de magazijnen. Na het opschorten van de opkomstplicht (geen dienstplichtige militairen meer) en de centralisatie van PSU/PGU-verstrekking bij het KPU-bedrijf, verdwijnen de foeriers als alom bekende functionaris.
In deel 1 van de serie “Een sfeerbeeld uit onze rijke historie” besteden we aandacht aan de foerier.

Afscheid van vrijwilligers HCRB&T en uitreiking Regimentslegpenningen

Op woensdag 13 december is tijdens de eindejaars bijeenkomst afscheid genomen van 2 vrijwilligers van de Historische Collectie B&T.
Douwe Brouwer is al ruim 21 jaar voorzitter van de SHCRB&T en heeft besloten, na de verbouwing, de voorzittershamer te moeten overdragen aan Michel Vial. Douwe heeft in zijn tijd als voorzitter 2 verhuizingen/verbouwingen meegemaakt, stak regelmatig ook zelf de armen uit de mouwen en heeft bijgedragen aan het in stand houden van de huidige expositie. Het bestuur en vrijwilligers hebben met weemoed afscheid genomen van Douwe.

Ook hebben we afscheid genomen van onze oudste vrijwilliger, Henk Hendriks. Het was sinds 2008 vrijwilliger en in zijn functie heeft hij zorggedragen voor het up-to-date houden van de expositie. Wat zijn ogen zagen, konden zijn handen maken en hij heeft diverse attributen in de expositie nagemaakt of opnieuw gemaakt. Ook heeft Henk een bijzondere collectie knopen geschonken aan de HCRB&T. Gezien de respectabele leeftijd van Henk heeft hij besloten een punt te zetten achter zijn vrijwilligerswerk.

Het bestuur en vrijwilligers van de HCRB&T willen beide hartelijk bedanken voor al hun werkzaamheden en vele uren vrijwilligerswerk en wij wensen beide nog vele jaren in goede gezondheid.

Regiments legpenningen

Ook werden tijdens deze bijeenkomst twee Regiments Legpenningen uitgereikt aan Anton Wijnand (nummer 62) en Heleen Loef (nummer 63). Zij werden door de Regiments Commandant bedankt voor hun inzet voor de Historische Collectie. Beide zijn zij door hun enthousiasme, kennis en ervaring zeer gewaardeerde  vrijwilligers.

Heropening Historische Collectie B&T

Vrijdag 3 november was het dan eindelijk zover. De Historische Collectie Bevoorradings-& Transporttroepen werd door de Regiments-oudste, de BGen Solkesz, onder toeziend oog van ruim 135 genodigden, heropend. Met het doorknippen van een lint konden, na de verbouwing van een jaar, de genodigden eindelijk de geheel nieuw ingerichte collectie bezichtigen. Met de integratie van de AAT-collectie uit Stroe is de gehele B&T-collectie onder één dak gekomen. Onder genot van een drankje en een uitstekend verzorgde lunch werd er nog lang nagepraat over deze unieke collectie. Vele complimenten vielen de vrijwilligers ten deel, zij hebben er dan ook voor gezorgd dat de Historische Collectie Bevoorradings- & Transporttroepen een  hele mooie collectie geworden is die zeker de moeite van uw bezoek waard is.

Voor meer foto’s verwijs ik u naar de Facebook-pagina van de Historische Collectie Bevoorradings- & Transporttroepen.